Üniversitemiz Fen Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Özgür Yılmaz’ın yürütücülüğünü üstlendiği “Tersiyer Aminlerde Fotoredoks Katalizli Alkil Grubu Değişimi ve Sekonder Aminlerin N-Alkilasyonu: Yöntem Geliştirme, Alkil Grubu Etkisinin İlaç Moleküllerinin Biyolojik Aktivitesine Katkılarının İncelenmesi ve Mekanistik Çalışmalar” başlıklı 1001 projesi, TÜBİTAK tarafından desteklenmeye hak kazandı.

Proje ile organik kimya ve ilaç geliştirme alanında önemli bir yere sahip olan amin bileşiklerinin daha çevre dostu ve sürdürülebilir yöntemlerle dönüştürülmesi hedefleniyor.

İlaç Geliştirmede Çevre Dostu ve Sürdürülebilir Yöntem

Çalışma kapsamında görünür ışık enerjisinden yararlanan fotoredoks katalizi kullanılarak sekonder aminlerin farklı alkil gruplarıyla doğrudan N-alkilasyonu ve tersiyer aminlerde kontrollü alkil grubu değişimine olanak sağlayacak yeni bir yöntem geliştirilecek. Bu yenilikçi yaklaşımın, mevcut yöntemlere göre daha çevre dostu, uygulanabilir ve geniş kullanım alanına sahip olması öngörülüyor. Geliştirilecek yöntem, yalnızca yeni moleküllerin sentezlenmesini değil; aynı zamanda ilaç yapısındaki kompleks aminlerin hızlı ve tek basamakta türevlendirilmesini de mümkün kılacak.

İlaç Tasarımına Yeni Bir Bakış: "Sihirli Metil Etkisi"

Projenin en önemli hedeflerinden biri de sentezlenen yeni türevlerin biyolojik özelliklerinin araştırılması olacak. İlaç keşfi çalışmalarında "sihirli metil etkisi (magic methyl effect)" olarak bilinen ve küçük bir alkil grubunun bile biyolojik aktivitede önemli değişikliklere neden olabildiği olgu, proje kapsamında sistematik olarak incelenecek. Bu doğrultuda antikanser, antibakteriyel ve antifungal özelliklere sahip ilaç moleküllerinin farklı alkil türevleri sentezlenerek biyolojik aktiviteleri karşılaştırılacak ve yeni ilaç tasarımına ışık tutacak veriler elde edilecek.

"Bilimsel Nitelik ve Uluslararası Görünürlük Artacak"

Projenin TÜBİTAK tarafından desteklenmeye değer bulunmasından büyük mutluluk ve gurur duyduklarını ifade eden Doç. Dr. Özgür Yılmaz, elde edilecek bilimsel sonuçları yüksek etki değerine sahip uluslararası dergilerde yayımlamayı ve ülkemizin organik sentez ile ilaç geliştirme alanındaki bilimsel birikimine katkı sağlamayı hedeflediklerini belirtti. Doç. Dr. Yılmaz, bu desteğin Üniversitemizde yürütülen bilimsel araştırmaların niteliğini ve uluslararası görünürlüğünü daha da güçlendireceğine inandığını sözlerine ekledi.

Güçlü Proje Ekibi ve Disiplinler Arası Yaklaşım

Organik sentez, farmasötik kimya ve fotoredoks katalizi alanında uzun süredir ihtiyaç duyulan genel bir yöntemi literatüre kazandırmayı hedefleyen projede güçlü bir araştırmacı kadrosu yer alıyor. Projede; Üniversitemiz Eczacılık Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Ayça Aktaş Şüküroğlu, İleri Teknoloji Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezi (MEİTAM) öğretim üyesi Doç. Dr. Derya Yetkin ve Harran Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Pınar Küce Çevik araştırmacı olarak görev alıyor.

Bir lisans, bir yüksek lisans ve bir doktora öğrencisinin de bursiyer olarak aktif görev üstleneceği proje; yalnızca bilimsel çıktılar üretmekle kalmayacak, nitelikli genç araştırmacıların yetişmesine ve disiplinler arası araştırma kültürünün güçlenmesine de önemli katkılar sunacak.

Basın ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü